Sabtu, 18 Januari 2020

Budaya Wewaler

Budaya Wewaler 


Wewaler padha karo gugon tuhon. Gugon tuhon saka tembung gugu (pracaya marang kandhaning liyan ) lan tuhu (nyata, temen). Gugon tuhon yaiku ngandel marang prakara sing di anggep duwe kadayan ngungkuli kodrat, mangka sanyatane ora. Gugon tuhon ing madyaning masarakat jawa diarani pepali utawa larangan.

Gugon tuhon
1. Gugon tuhon salugu yaiku bocah utawa wong sing dadi mangsane Bathara Kala Miturut dongeng yaiku bocah sukerta. Miturut kapercayan, kanggo ngushadani supaya ora dimangsa Bathara Kala, kudu ditanggapke wayang kanthi lakon Amurwakala.
2.  Gugon tuhon wasita sinandi yaiku kalebu pitutur sing ora kalairake kanthi melok. Akeh nggunakake tembung boten ilok utawa ora ilok sing sejatine ngemu teges ora becik.
3.  Gugon tuhon kalebu wewaler yaiku wewaler saka leluhur utawa wong sing dadi cikal bakal amarga nindakake sawijining bab banjur wewaler kanggo anak putu supaya ora melu nindakake.


Contoh lan Kumpulan Wewaler :

1. Aja mangan karo ngadeng, mbokan wetenge dawa
Mangan karo ngadeg iku saru, becike mangan karo lungguh sing apik lan sopan. (Makan sambil berdiri itu tidak baik, lebih baik sambil duduk yang benar dan sopan).

2. Aja ngetok i kuku bengi-bengi
Yen ngetok i kuku bengi bengi iso gawe tangane tatu amargo peteng. (Kalo motong kuku malam-malam bisa membuat tangan luka karena gelap)

3. Aja metu sanding kala, mbokan diculik wewe gombel
Wewaler iki digawe supaya bocah-bocah cilik ora metu ngumah nalika sanding kala utawa maghrib, amarga wektune ibadah lan ngaso. (Larangan ini dibuat supaya anak-anak kecil tidak keluar rumah saat malam datang atau Magrib, karena waktunya sholat dan istirahat).

4. Aja mangan ngarep lawang mundak jodohe angel
Yen mangan nang ngarep lawang iku ngalangi wong mlebu omah/ ngalangi tamu moro. (Kalo makan di depan pintu itu menghalangi orang masuk rumah/menghalangi tamu datang).

5. Ora ilok singsot wengi-wengi, sebab bisa ngundang setan
Amarga singsot wengi-wengi ndadekaken tetanggane kiwa tengen keganggu. (Karena bersiul malam-malam membuat tetangga kiri kanan terganggu)

Sumber :
 Gegaran nyinau bahasa jawa 3 



7 komentar: